Patron

Maria Dąbrowska (1889-1965) Maria Dąbrowska należy do wybitnych pisarzy dwudziestolecia i okresu powojennego. Jej imię nadano naszej szkole 7 maja 1976r w 30-tą rocznicę powstania szkoły .

Wrażliwa i głęboko zainteresowana ludzkim losem Maria Dąbrowska tworzy nieśmiertelne kreacje bohaterów na kartach sagi "Noce i dnie".
W opowiadaniach z cyklu "Ludzie stamtąd" pochyla się nad tragedią osób skrzywdzonych przez los. Uchodziła za znawcę ludzkiej psychiki, wie, czym jest nieukojona tęsknota, rozpacz i samotność. Ceniła mądrość i godność.
Po wojnie rozpoczęła powieść "Przygody człowieka myślącego", której nie zdążyła ukończyć.
Wśród licznych sentencji, jakie odnajdujemy w jej twórczości, jedna jest szczególnie dla nas ważna:

"Jest na świecie jeden zawód,
jedno jedyne powołanie - być dobrym dla drugiego człowieka"

Czujemy się spadkobiercami humanistycznych wartości, którym wierna była nasza patronka Maria Dąbrowska.

Maria z Szumskich Dąbrowska urodziła się 6 października 1889r. w majątku Russów pod Kaliszem. Rodzice jej pochodzili ze zubożałych rodów szlacheckich. Matka - Ludomira z Gałczyńskich - po ukończeniu pensji i kursu krojów prowadziła przed ślubem dom mody damskiej w Kaliszu. Ojciec - Józef Szumski - jako młodziutki chłopiec brał udział w powstaniu 1863 r., był ciężko ranny, długo chorował, a po wyzwoleniu musiał uchodzić za granicę. Po kilku latach powrócił i rozpoczął pracę w administracji dóbr. W kwietniu 1888r. Został zarządcą Russowa, majątku zupełnie zdewastowanego przez kolejnych administratorów.

Dzieciństwo spędzone między ubogim dworkiem, a czworakami i wsią pozostało we wspomnieniach pisarki jako okres niezmąconej pogody i szczęścia. W 1901 r. Maria Szumska rozpoczęła systematyczną naukę, zdając do drugiej klasy czteroklasowej pensji Heleny Semadeniowej w Kaliszu. Po ukończeniu prywatnej szkoły dostała się do gimnazjum rządowego, ale strajki szkolne i wydarzenia polityczne lat 1904-5 przerwały jej naukę. Kontynuowała naukę na pensji Pauliny Hewelke w Warszawie. Po ukończeniu siódmej, wówczas ostatniej klasy, wyjechała do Lozanny, po roku przeniosła się do Brukseli, gdzie nadal studiowała nauki przyrodnicze. Uczęszczała także na wykłady nauk społecznych i filozofii.

26 lipca 1911 r. wyszła za mąż za Mariana Dąbrowskiego, studenta, emigranta politycznego, działacza PPS, bardzo czynnego w środowiskach młodzieży polskiej za granicą.

W czasie krótkich wakacyjnych pobytów w kraju Maria Dąbrowska nawiązała kontakty z kilkoma pismami i zaczęła nadsyłać artykuły z Belgii z zakresu spółdzielczości i spraw społecznych. Jako stypendystka Towarzystwa Kooperatystów wyjechała w 1913r. na studia do Anglii. Po powrocie, wiosną 1914r. napisała opowiadanie "Janek', które uważała za swój właściwy debiut literacki.

Wybuch wojny zastał ją w Kaliszu. Rok 1915 spędziła częściowo w Sarbinowie pod Częstochową, częściowo w Piotrkowie.

W 1917 r. Powróciła Dąbrowska do Warszawy, a w roku następnym rozpoczęła pracę w Ministerstwie Rolnictwa, jako referent w Wydziale Reform Agrarnych. Coraz mocniej jednak pociągała ją praca literacka. Już w 1918 r. opublikowała opowiadania historyczne dla młodzieży pod tytułem "Dzieci ojczyzny", a w 1922r. "Gałąź czereśni i inne nowele". W 1923r. ukazał się cykl opowieści zatytułowany "Uśmiech dzieciństwa", dwa lata później tom opowiadań "Ludzie stamtąd".

W 1928 r. w "Kobiecie współczesnej" zaczęła się ukazywać pierwsza wersja "Nocy i dni" pod tytułem "Domowe progi". W latach następnych Maria Dąbrowska poświęciła się wyłącznie pracy nad powieścią. "Noce i dnie" ukazywały się w latach 1932-1934. W grudniu 1933r. Pisarka otrzymała Państwową Nagrodę Literacką. W 1935, po sukcesie powieści polska Akademia Literatury przyznała Marii Dąbrowskiej swoje najwyższe odznaczenie - Złoty Wawrzyn. W następnych latach powróciła do zainteresowań społecznych. Z ramienia Centralnego Związku Spółdzielczości odbyła wiele podróży inspekcyjnych.

W 1939 r. napisała swój pierwszy dramat "Geniusz sierocy". Po wybuchu wojny zimą 1939-1940 spędziła we Lwowie. Wiosną powróciła do Warszawy. Brała udział w pracach konspiracyjnych i pisywała do tajnej prasy. Latem 1945 r. powstał dramat "Stanisław i Bogumił". W latach następnych Maria Dąbrowska brała czynny udział w życiu społecznym. Pracowała w Związku Literatów Polskich i w PEN-Clubie, uczestniczyła w pracy wielu komitetów i konferencji, chętnie brała udział w wyjazdach pisarzy w teren z odczytami.

W 1955 r. wyszedł tom opowiadań napisanych po wojnie, "Gwiazda zaranna". Krytyka oceniła wysoko jego wartość, zaś jego autorka otrzymała Państwową Nagrodę I stopnia za całokształt twórczości. Rok później ukazał się zbiór szkiców "Myśli o sprawach i ludziach", "Szkice podróży" oraz trzy tomy "Pism wybranych". Pisarka wydała także "Szkice o Conradzie". W 1960 r. opublikowano ostatnie opowiadanie Marii Dąbrowskiej pt.: "Klara i Angelika". Ostatnią jej powieścią były "Przygody człowieka myślącego", które ukazały się dopiero w roku 1970.

W latach 1963 i 1964 zdrowie pisarki pogorszyło się znacznie, uniemożliwiając jej intensywna pracę. Pomagała jeszcze w przygotowaniu "Pism rozproszonych", nie zaprzestawała codziennych zapisków w "Dzienniku". Kiedy czuła się lepiej przepisywała kolejne lata dawnych swoich "Dzienników", uzupełniając je: nieco przeredagowując. Ostatnie miesiące życia spędziła w Lecznicy Ministerstwa Zdrowia. Zmarła 19 maja 1965 r., pozostawiając prócz swych dzieł bardzo cenne zbiory "Dzienników", korespondencji i materiałów.